Dick Schievels

Dick Schievels (1952) studeerde en werkte tot 1988 aan de Universiteit van Amsterdam (psychologische functieleer met specialisatie neuropsychologie). Van 1988 tot 1991 volgde hij een opleiding tot informatica-intermediair. Vanaf 1991 was hij eind- en hoofdredacteur van diverse vakbladen op het gebied van de informatietechnologie. Op dit moment is hij werkzaam bij Array Publications in Alphen aan den Rijn. Hij is daar hoofdredacteur van Database Magazine en Business Process Magazine.

Gaat het dan echt gebeuren? Het heeft er zowaar alle schijn van: het landelijk elektronisch patiëntendossier lijkt definitief in aantocht; en dat zal tijd worden ook!
   Met de informatievoorziening in de gezondheidszorg is het al decennia een rommeltje. De eerste keer dat ik daarmee werd geconfronteerd, was toen ik een tijdje bij een medisch specialist had gelopen en het mij jaren later duidelijk werd dat de uitkomst van het door hem gedane onderzoek in geen enkele vorm bleek te zijn teruggekoppeld naar mijn huisarts. Ik was oprecht verbaasd. Nog verbaasder was ik toen ik meemaakte dat mijn vader bij herhaling het slachtoffer werd van heftige allergiereacties doordat hij in het ziekenhuis meermalen dezelfde verkeerde antibiotica kreeg toegediend.
   Naarmate de jaren verstreken is mijn verbazing over dit soort zaken volledig verdwenen. In 2007 constateerde de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in haar rapport 'Staat van de gezondheidszorg' dat er in Nederland per jaar enkele duizenden mensen overlijden door onbedoelde incidenten in de zorg. Uit ander onderzoek - het zogeheten HARM-onderzoek (Hospital Admissions Related to Medication) - kwam naar voren dat er in Nederland door 'problemen met geneesmiddelengebruik' per jaar rond de 19.000 mensen in het ziekenhuis belanden, waarvan zo'n 1200 dat avontuur niet overleven.
   De oorzaken die ten grondslag liggen aan deze onthutsende cijfers zijn natuurlijk divers. Neemt u echter van mij aan: slecht functionerende ICT-systemen zijn er voor een groot deel debet aan.
   Het meest recente voorbeeld betreft een waarschuwing (eind april) van de Inspectie voor de Gezondheidszorg aan het adres van alle ziekenhuisapotheken betreffende de schijnveiligheid van elektronische apotheekinformatie. Het IGZ-onderzoek dat hiertoe aanleiding gaf, is nog niet eens afgerond, maar de voorlopige bevindingen zijn zo alarmerend, dat de IGZ direct een waarschuwing heeft doen uitgaan. Men ontdekte onder meer dat computersystemen in diverse gevallen geen medicatiebewakingssignalen blijken af te geven op momenten dat dit wel zou moeten. Zo'n signaal moet voorkomen dat patiënten medicijnen die niet goed samengaan door elkaar gaan slikken of per abuis middelen krijgen die bij hen allergische reacties veroorzaken. Verder blijkt dat de noodzakelijke patiëntenbestanden die wel aanwezig zijn in de bronapotheek, in de dienstapotheek vaak ontbreken. Anderzijds wordt er weer te weinig gedaan om te voorkomen dat er onnodig dubbele patiëntbestanden ontstaan...
   Het nu (eindelijk) in aantocht zijnde landelijke elektronische patiëntendossier is een essentiële schakel op weg naar een gezondheidszorg die ons behoedt voor fouten en gevaren zoals hierboven beschreven. Cruciaal voor het welslagen van dit EPD is wel dat de privacy van de patiëntgegevens voldoende gewaarborgd wordt. Dát goed te regelen is op zich al een opdracht voor huzaren.